Powrót
Kamień Mały(Klein Cammin)17 lipca 1850 roku w Dąbroszynie odbyło się zebranie Towarzystwa Misji Wewnętrznej, podczas którego postanowiono utworzyć w Kamieniu Małym (Klein Kamin) pogotowie dla bezdomnych chłopców zagrożonych społecznie "Neanderhaus". Główną ideą torzarzystwa było, aby przyszli wychowankowie pogotowania otrzymywali opiekę, edukację i przysposobienie do życia. W tym celu powołano fundację "Neanderhaus", której nazwa została utworzona od nazwiska teologa niemieckiego Joachima Augusta Neander.Baronowa Amelie von Romberg właścicielka Kamienia Wielkiego podarowała na budowę tego ośrodka 1000 talarów i 6 mózg ziemi (1,5 ha), a hrabia von Schwerin z Tamsel 500 talarów.Z zebranych środków rozpoczęto budowę pogotowia wiosną 1851r. Już pod koniec tego roku ośrodek rozpoczął swoją działalność w małym, nowo wybudowanym domu, w którym znalazło przymusowe schronienie około 29 chłoców w wieku od 6 do 12 lat. Przygotowywano ich do życia w dyscyplinie i według zasad chrześcijańsko ewangelickich. Wychowankowie musieli pracować na polu i w ogrodzie i zdobywać umiejętności w rzemiosła: krawiec, szewc, stolarz, piekarz, ogrodnik, rolnik W latach 1896 - 1925 zakład opuściło około 2500 chłopców, głównie z Berlina. Władzę w ośrodku sprawował ojciec domu wraz z superintendentem, starostą, dyrektorem, dwoma urzędnikami zarządzającymi gospodarstwem oraz trzema pastorami. W latach pierwszej wojny światowej powstał gmach szkoły, jadalnia oraz ukończono warsztaty rzemieślnicze. W latach trzydziestych wychowankowie mogli już korzystać z hali sportowej, w której odbywały się także przedstawienia teatralne przygotowywane przez nich samych. W tych to latach podopiecznymi tego zakładu byli również chłopcy i dorośli upośledzeni umysłowo a także fizycznie. Po wybuchu drugiej wojny światowej po jednej z wizyt urzędników z Berlina liczba podopiecznych została bardzo ograniczona. Działania wojenne nie uszkodziły budynków ośrodka, tak więc przetrwały one do chwili obecnej, aby po odrestaurowaniu, remontach i rozbudowie, uczniowie Zespołu Szkół Rolniczych mogli w nich zdobywać i pogłębiać swoją wiedzę.
Pokaż widok na większej mapie